Categorieën
beleid-lobby

Privacy in veiligheids-initiatieven

Belangrijke vragen

Welke privacyregels moet je buurtpreventiegroep, buurtwhatsappgroep en andere veiligheidsinitiatieven volgen? Beheerders en deelnemers van veiligheidsinitiatieven stellen regelmatig vragen. Wat gebeurt er met de gegevens die in een app zitten, van de telefoonnummers en e-mailadressen tot de meldingen van verdacht gedrag? Wie mag daar iets mee doen, afgezien van de leden van de appgroep? Belangrijke vragen.

Wat is privacy wetgeving?

Privacy is wetgeving die tot stand is gekomen na de horror-tijd van de Tweede Wereldoorlog. In Nederland werden tot die tijd gevoelige gegevens (over ras en ethniciteit) werden verzameld door de overheid en die werden voor onvoorziene doeleinden gebruikt (deportaties). Huidige wetgeving is de Algemene Verordeing Gegevensbescherming (AVG), een wet die alle Europese landen gelijkelijk toepassen.

Belangrijkste punten

De twee cruciale punten bij de privacy wetgeving volgen hier uit. Ten eerste, het beschermt het individu tegen misbruik van systematisch verzamelde gegevens. Je valt pas onder de privacy wet als je gegevens systematisch verzamelt en opslaat. Ten tweede, zodra je gegevens verwerkt (dat gaat van opslaan tot gebruiken): houd je aan een duidelijk, vooraf bekend gemaakt maatschappelijk doel en ga de gegevens niet later ook ergens anders voor gebruiken (het WOII voorbeeld maakt dat duidelijk).

Wat betekent dit voor veiligheidsinitiatieven:

Deelname aan een serieuze veiligheidsapp valt onder de privacy wetgeving. Er is sprake van systematisch opgeslagen persoonsgegevens en er is een min of meer beroepsmatig gebruik van de gegevens. Je kan ook zeggen, het is puur hobbymatig, beetje kletsen onderling, dan valt het er niet onder. De redenatie is duidelijk: als het een min of meer beroepsmatige bezigheid is, is de ernst van misbruik van de gegevens veel groter.

Persoonsgegevens: tot een persoon herleidbare gegevens. Dus foto’s, telefoonnumers, adressen etc. Alles wat niet tot individuen te herleiden is – bijvoorbeeld als je na een jaar vaststelt dat je 50 meldingen van inbraak hebt gehad – dan is het geen persoonsgegeven en is er geen controle op onder de privacy wetgeving. Het basismateriaal voor die conclusie mogelijk wel.

Deelname aan een groepsapp betekent dat de gegevens die je er in deelt, beschikbaar gemaakt worden voor partijen waarmee wordt samengewerkt, zoals andere deelnemers, politie en gemeenten. Dat is kernachtig de werkwijze van deze apps, dat veel mensen meekijken. Het is als Veiligheidsinitiatief verstandig om duidelijk te maken met welke partijen je gegevens gedeeld worden. Als je dat duidelijk zegt, kan je stellen dat deelname toestemming impliceert, maar er gaat een moment komen dat mensen voor dergelijke apps expliciet en geïnformeerde toestemming voor moeten geven.

Als je als beheerder van een appgroep besluit dat gegevens ook met andere, nieuwe partijen gedeeld moeten worden, mag dat alleen als dit duidelijk binnen het doel van de appgroep valt. Dus, als je het met de afdeling veiligheid van de gemeente wil delen (in de praktijk: een BOA aan de groepsapp toevoegen) dan is dit helder en geen probleem. Ga je groepen samenvoegen? Alleen als ze allemaal doelstellingen hebben die in overeenstemming zijn. Let op dat groepen ook meerdere doelen kunnen hebben. Bijvoorbeeld de ondernemersvereniging, die veiligheid belangrijk vindt, maar ook wil kunnen ondernemen. Zo’n groep moet expliciet uitsluiten gegevens uit de groep te gebruiken voor ondernemersdoeleinden.

Veiligheidsinitiatieven mogen alleen persoonsgegevens verzamelen als deze nodig zijn voor hun doeleinden. Het is handig als er een direct verband is tussen de activiteiten van het veiligheidsinitiatief en de gegevens die het verzamelt.

Als je gegevens deelt, moet je je beschermen tegen het risico dat ongewenste personen meekijken. Een veilige verbinding is een methode, niet op publiekelijk toegankelijke plekken (Facebook) is ook een voorwaarde.

Controle

Voor controle op organisaties is de Autoriteit Persoonsgegevens controlerend orgaan. Zij kunnen nagaan of je voldoet aan de voorwaarden. De kans dat ze bij veiligheidsinitiatieven aankloppen is de komende jaren verwaarloosbaar. Toch helpt het als je aan deelnemers, partners en gemeenten kunt aangeven dat je voldoet aan deze belangrijke maatschappelijke richtlijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *